Ceny konsumenckie w Stanach Zjednoczonych wzrosły w październiku o 0,4% w porównaniu z wrześniem. Analitycy spodziewali się 0,3%, więc wynik zwiększa szanse na podwyżkę stóp procentowych przez Rezerwę Federalną na grudniowym posiedzeniu. Dane opublikowano tydzień po wyborach połówkowych, w których ważną rolę odgrywały koszty życia.

Co pokazały dane za październik

Miesięczny wzrost cen był wprawdzie niższy niż we wrześniu, kiedy wyniósł 0,6%, ale wyższy od prognoz. Na wynik złożyły się przede wszystkim droższe mieszkania, żywność i energia. Ceny energii podskoczyły o 0,7%, co jest znacznie spokojniejszym tempem niż 5,2% we wrześniu.

Brakuje natomiast zwykle podawanej liczby rocznej. Amerykański urząd statystyki pracy (Bureau of Labor Statistics) nie zbierał danych w październiku 2025 roku, więc nie mógł wyliczyć zmiany w ujęciu rok do roku. Ostatni dostępny wynik roczny dotyczy września i wynosi 3,7%.

Dlaczego to ważne dla stóp procentowych

Fed dąży do utrzymania rocznej inflacji na poziomie 2%. Gdy jest wyższa, bank centralny zwykle podnosi stopy, aby zachęcić do oszczędzania i ograniczyć wydatki. Według analityków październikowy odczyt zwiększa prawdopodobieństwo takiego ruchu w grudniu. Christopher Waller, członek zarządu Fedu, już przed publikacją danych sygnalizował, że skłania się ku podwyżce, nawet gdyby wynik wypadł słabiej od oczekiwań.

Ropa, cła i inne czynniki

Ceny napędza kilka zjawisk jednocześnie. Przed wojną USA i Izraela z Iranem ropa kosztowała nieco ponad 70 dolarów za baryłkę. Gdy konflikt ograniczył dostawy, cena szybko wzrosła i obecnie przekracza 100 dolarów.

Swoje robią też cła. Większość dodatkowych ceł wprowadzonych przez prezydenta Donalda Trumpa unieważnił w lutym Sąd Najwyższy, ale prezydent od razu ogłosił w ich miejsce nowe, 10-procentowe cło globalne. Z badań Rezerwy Federalnej w Nowym Jorku wynika, że zagraniczni eksporterzy obniżyli ceny bardzo niewiele, więc amerykańskie firmy pokryły prawie 90% kosztu nowych ceł. Według tych samych badań każdy punkt procentowy wzrostu średnich ceł podnosi ceny towarów konsumpcyjnych o prawie 0,25% po roku.

Dla porównania, w szczytowym momencie, po pandemii Covid-19 i po rosyjskiej inwazji na Ukrainę w 2022 roku, inflacja w USA sięgnęła około 9%.

Emerytury i świadczenia

• Amerykański Zarząd Ubezpieczeń Społecznych zapowiedział waloryzację świadczeń o 3,6% w 2027 roku.
• Przeciętna emerytura wzrośnie o 75 dolarów miesięcznie.
• Podwyżka obejmie około 72 mln osób od stycznia, a 7,2 mln beneficjentów dodatkowego świadczenia SSI dostanie wyższe wypłaty od 31 grudnia.

Co to oznacza dla polskiego czytelnika

Dane dotyczą USA, ale decyzje Fedu wpływają na rynki na całym świecie, w tym na kurs dolara. Z kolei ropa naftowa jest wyceniana w dolarach, więc jej droższe baryłki mogą przekładać się na ceny paliw również w Europie. Polskiej inflacji ani decyzji Rady Polityki Pieniężnej nie da się jednak wprost wyprowadzić z amerykańskich liczb, bo o stopach w Polsce decyduje krajowy bank centralny, a w strefie euro Europejski Bank Centralny.

Warto też pamiętać o prostej zasadzie: wolniejszy wzrost cen nie oznacza, że ceny spadają. Oznacza tylko, że rosną wolniej. Banki centralne uważają za bezpieczne około 2% inflacji, bo przy zbyt niskim poziomie konsumenci mogą odkładać zakupy w oczekiwaniu na tańsze produkty, a firmy ograniczać płace lub zatrudnienie.

Źródło: BBC News – „US inflation higher than expected in October – here’s what is happening with prices”